Kłopotliwe rzeczowniki : poêle / poil

Co ma wspólnego pies z patelnią? Nie wiecie? Zatem najwyższy czas na kolejną odsłonę cyklu Kłopotliwe rzeczowniki. 
 

Tym razem zajmiemy się słowem poêle oraz jego fonetycznym bratem bliźniakiem - słowem poil. Wymowa [pwal] (zapis oficjalny) / [płal] (zapis przy użyciu polskich znaków).

Czy marron jest marrant?

Pamiętacie wpisy o "kłopotliwych" rzeczownikach? Na przykład TEN?. Dziś kolej na "kłopotliwe" przymiotniki. Przyjrzymy się dwóm przymiotnikom, które mają różne znaczenia, ale bardzo zbliżoną wymowę.

Czy marron jest marrant? 

Znacie kolor marron? Założę się, że tak. Na pewno kojarzycie go z kasztanami (les marrons), które najlepsze są, jak wszystkim wiadomo, na placu Pigalle ;) To właśnie od nich wziął swoją nazwę. Przymiotnik marron możemy tłumaczyć jako kasztanowy, brązowy, rudobrązowy lub piwny, jeśli odnosi się do koloru oczu. UWAGA : jest to przymiotnik nieodmienny, czyli nie podlega odmianie przez rodzaje ani liczby. Oto przykłady :

 

des yeux marron

une écharpe marron

Wymowa przymiotnika marron [maʀɔ̃] zbliżona jest do wymowy przymiotnika marrant [maʀɑ̃] (rodzaj żeński marrante [maʀɑ̃t]). Jest to potoczny synonim dobrze wszystkim znanego przymiotnika amusant/e (zabawny/a). Odnosi się zarówno do rzeczy jak i do osób. Jest bardzo popularny, więc warto go zapamiętać!!!
  

Źródło : Internet

Ma cousine m'a raconté une histoire marrante.

Il est très marrant, ton copain.

 T'es marrant(e), toi. [ironicznie] On n'a pas d'argent pour acheter ça. 
Ce n'est pas marrant. Arrête tout de suite!

Ce n'est pas marrant de se lever tôt. 

Dlaczego o tym piszę? Ponieważ nasze polskie ucho ma czasami problem z wyłapaniem różnicy między [ɔ̃] a [ɑ̃]. Jak przyjechałam do Francji, nie znałam słówka marrant, więc interpretowałam go jako kolejne znaczenie słówka marron. Dopiero po pewnym czasie odkryłam prawdę. Widząc Wasze komentarze na FB, nie jestem w tym osamotniona :)

Najciekawsze wpadki językowe

Jak wiadomo, dobrze jest uczyć się na błędach, szczególnie na cudzych :) Dlatego zapraszam Was do przeczytania najciekawszych wpadek przesłanych przez Czytelników mojego bloga w ramach konkursu ze Sprachcaffe. Wystarczy kliknąć TUTAJ. Mam nadzieję, że będziecie się bawić przy ich czytaniu tak dobrze jak ja :)

Oto analiza niektórych z nich związanych z wymową.

1. un pull [pyl] / une poule [pul], czyli krótka historia o tym, jak ze swetra zrobić kurę :) Na tym przykładzie widzimy jak bardzo ważna jest poprawna wymowa "u". Więcej na ten temat przeczytacie w archiwalnym poście "Wymowa [y], czyli zrób dzióbek". 

2. un canard / un conard, czyli jak zamówić kaczkę, obrażając przy tym kelnera :) Jedna literka a potrafi zrobić tyle zamieszania. Conard jest mało sympatycznym określeniem na osobę, która nie grzeszy inteligencją. Oznacza debila, kretyna. Więcej na temat francuskich wulgaryzmów znajdziecie w archiwalnym wpisie "Ciemna strona języka".

3. Putin / une putain [pytɛ̃], czyli jak z prezydenta Rosji zrobić panią lekkich obyczajów :) Należy pamiętać, że w języku francuskim zapis niektórych imion i nazwisk pochodzenia obcego ulega zmianie, aby móc je wymawiać zgodnie z ich oryginalną wymową. Doskonałym przykładem jest nazwisko prezydenta Rosji, którego zapis w języku francuskim wygląda następująco : Poutine. Więcej przykładów TUTAJ. Zapraszam również na archiwalny post poświęcony przekleństwu putain. Do wglądu TUTAJ.  

4. la paix [pɛ] / le pet [pɛ], czyli jak z Pokojowej Nagrody Nobla zrobić Nagrodę Nobla za Pierdnięcie :) W języku francuskim można spotkać rzeczowniki, które mają różne znaczenia, różny zapis ortograficzny, różny rodzaj ale taką samą wymowę (!). Wystarczy w rozmowie pomylić rodzajnik i wszyscy pokładają się ze śmiechu. Więcej informacji na temat podobnych par rzeczowników znajdziecie po prawej stronie bloga, w zakładce "Kłopotliwe rzeczowniki". Osoby zainteresowane tematyką puszczania bąków powinny zajrzeć do archiwalnego posta "Qui ne pète ni ne rote..."

 
Wśród nadesłanych propozycji pojawił się również bardzo ciekawy cytat. Posłużyły się nim aż dwie osoby. Jestem ciekawa, czy się z nim zgadzacie. 

Tyle razy jesteś człowiekiem, ile znasz języków.

(Goethe)

Jeśli czujecie niedosyt i macie ochotę na kolejną dawkę francuskich wpadek językowych, zapraszam Was na blog Uli i blog Marcelle, które również brały udział w konkursie.

Temat pokrewny :
Wpadki francuskich polityków

tache / tâche - różnica

Kolejna para z serii "kłopotliwych rzeczowników". Prawie taka sama pisownia, prawie taka sama wymowa, taki sam rodzaj, ale dwa różne znaczenia!

une tache [taʃ] = plama

une tache de vin = plama z wina

une tache d'encre 
 = 
plama z atramentu, czyli kleks 

des taches de rousseur = piegi

se faire des taches / se tacher = poplamić się

tacher ses vêtements = poplamić ubrania

faire une tache sur son pantalon = zrobić plamę na spodniach

enlever une tache / détacher = usuwać/ wywabiać plamę 

------------------------------

une tâche [tɑʃ] = zadanie, praca, obowiązek

 

une tâche pénible = trudne zadanie, przykry obowiązek

effectuer une tâche = wykonywać zadanie

accomplir une tâche = wykonać zadanie

Jak zapamiętać pisownię?

Mój sposób jest prosty. Słowo plama jest bez plamy, czyli bez akcentu circonflexe (popularnie nazywany daszkiem).

Quiz ortograficzny (6)

Oto kolejny odcinek naszego Quizu. Odpowiedzi jak zwykle w komentarzach pod wpisem. Bonne chance :)

PS. Wcześniejsze części testu znajdziecie po prawej stronie w zakładce "Quiz ortograficzny".  

I jak Wam poszło?? 

amande / amende - różnica

Dwa różne słowa, dwa różne znaczenia, a taka sama wymowa (!) => [amɑ̃d], taki sam rodzaj (rodzaj żeński) i prawie taka sama ortografia. Jak się nie pomylić? 

une amande = migdał 

Źródło : Internet

le chocolat aux amandes - czekolada z migdałami

la pâte d'amande - masa migdałowa (np. do pieczenia Galette des Rois)

la poudre d'amande / des amandes en poudre - zmielone migdały 

---------------------------

une amende - kara pieniężna, grzywna, mandat

Źródło : Internet

recevoir/ payer une amende de 150 euros - otrzymać/ zapłacić karę, mandat w wysokości 150 euro

sous peine d'amende - pod karą grzywny

Jak zapamiętać pisownię?

Mój sposób jest prosty: należy wybrać jedno ze słów i spróbować skojarzyć je z innym podobnie brzmiącym słowem. W tym przypadku mój wybór padł na słowo migdał. Aby zapamiętać, że une amande pisze się przez "a", skojarzyłam go z imieniem Amanda, a następnie zapamiętałam połączenie wyrazów migdałowa Amanda ;)

A jaki jest Wasz sposób na zapamiętanie różnicy w pisowni między tymi dwoma wyrazami? 

Temat pokrewny : 

Kłopotliwe rzeczowniki : tente/tante - różnica

tente / tante - różnica

Język francuski nie jest łatwy w nauce z wielu powodów. Jednym z nich jest istnienie słów o zbliżonej ortografii oraz zbliżonej, lub wręcz takiej samej wymowie. Przykładem ilustrującym to zagadnienie jest para rzeczowników : une tente i une tante. Oba wyrazy różnią się tylko jedną literką (e/a), a wymawiamy je tak samo [tɑ̃t]! Tylko kontekst może nas uratować :)

une tente = namiot

Źródła : Internet

monter / planter / dresser une tente - rozbić namiot

dormir sous la tente - spać pod namiotem

une tante = ciotka

Źródło : Internet

Przez lata myliłam te dwa słowa. Ciotka pisze się prze "e" a może jednak przez "a"? Za każdym razem musiałam sprawdzać w słowniku. Aż wpadłam na pomysł, żeby słowo une tante kojarzyć z jego potocznym synonimem une tata (ciocia, słowo często używane przez dzieci), ponieważ w obu przypadkach drugą literą jest "a".

Takich par jest więcej. Jeśli interesuje Was to zagadnienie, wpiszcie TAK w komentarzu ;) 

 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

TEMATY POKREWNE

  -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

Amande czy amende?
Tache czy tâche?

1 rzeczownik, 2 rodzaje 

Co ma wspólnego pies z patelnią? 

 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Czujesz niedosyt?

Zajrzyj na Facebook, Youtube lub Quizlet :) 

  -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

Quiz ortograficzny (5)

Po dłuższej przerwie wracamy do naszego Quizu ortograficznego. Oto kolejne pytania, a odpowiedzi jak zwykle w komentarzu pod wpisem. Bonne chance :)

PS. Wcześniejsze części testu znajdziecie po prawej stronie w zakładce "Quiz ortograficzny". 

Źródło : Etes-vous fort en orthographes? Wyd. Larousse

Quiz ortograficzny cz. IV

Odpowiedzi jak zwykle w komentarzach pod wpisem.

Bon courage!

Poprzednie pytania dostępne po prawej stronie w zakładce "Quiz ortograficzny".

Nieznośne czasowniki zwrotne

Jeden z czytelników pyta, czy wszystkie czasowniki zwrotne w języku polskim będą również czasownikami zwrotnymi w języku francuskim. Niestety nie i dlatego jest to jeden z częstszych błędów popełnianych przez Polaków.

Oto przykłady :

rozwodzić się            -------> divorcer 

spotykać się z kimś   -------> rencontrer quelqu'un 

opalać się                 -------> bronzer 
wyprowadzać się       -------> déménager 
zastanawiać się         -------> réfléchir     

Zjawisko to występuje także w drugą stronę :

se reposer     -------> odpoczywać 

se promener  -------> spacerować

se lever         -------> wstawać

Temat pokrewny :

Moje TOP TEN, czyli moja osobista lista najczęściej popełnianych błędów na poziomie "débutant".

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Czujesz niedosyt?

Zajrzyj na Facebook, Youtube lub Quizlet :) 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

au fait / en fait - różnica

Subtelna różnica w wymowie istniejąca między tymi dwoma wyrażeniami powoduje, że często źle je stosujemy. Warto więc zapamiętać, że :

AU FAIT /o fet/ = à propos, angielskie by the way

użycie : wyrażenie używane w rozmowach w momencie, gdy chcemy wprowadzić  jakieś  wtrącenie; np. coś nam się nagle przypomniało i chcemy o to zapytać naszego rozmówcę

tłumaczenie : a tak przy okazji, nawiasem mówiąc, na marginesie....

przykłady : 
Rozmowa już się toczy i nagle jeden z rozmówców zmienia temat.
-Au fait! Tu as des nouvelles de Lise? (a tak przy okazji, masz jakieś wiadomości od Lise?)
-Au fait, vous avez vu Paul? (a tak przy okazji, widział Pan Paula?)


EN FAIT /ą fet/ = en réalité, effectivement, en effet

tłumaczenie :  w rzeczywistości, istotnie, w istocie, tak naprawdę, właściwie, faktycznie...

przykład :
-Tu t'es promenée dans la région? (Spacerowałaś po okolicy?)
-En fait, je ne me suis pas beaucoup promenée. J'étais trop fatiguée. (Tak naprawdę / właściwie to nie spacerowałam za dużo. Byłam za bardzo zmęczona).

Quiz ortograficzny cz. III

 

Odpowiedzi jak zwykle w komentarzach.

Bon courage!

Quiz ortograficzny cz. II

Kliknij, aby powiększyć

ODPOWIEDZI PONIŻEJ W KOMENTARZACH

Quiz ortograficzny cz. I

Oto rezultat moich spontanicznych zakupów we Fnacu (odpowiednik naszego Empiku) z zeszłego tygodnia. Ładnie wydana książeczka pełna ortograficznych zagadek, wyszperana gdzieś na dolnej półce. Świetny sposób na połączenie przyjemnego z pożytecznym. Pytania dają do myślenia nawet rodowitym Francuzom :)

Oto pierwsze trzy pytania. Odpowiedzi w komentarzu. Więcej pytań znajdziecie w zakładce "Quiz", w kolumnie po prawej stronie bloga.

1 rzeczownik 2 rodzaje (cz.I)

Im głębiej w las... tym się okazuje, że w języku francuskim występują rzeczowniki, które mogą być zarówno rodzaju męskiego jak i żeńskiego, a przez to posiadać dwa różne znaczenia. Tak moi drodzy, kolejne wyjątki do zapamiętania.

Oto pierwsza część przykładów :

"e" nieme - błędy w wymowie

Jak sami dobrze wiecie, w języku francuskim wymówienie błędnie jednej literki może czasami wpłynąć na poprawne zrozumienie wypowiedzi. Często w tym zamieszaniu bierze udział "e" nieme. Poniżej zestawiłam ze sobą części mowy, które często są błędnie wymawiane szczególnie przez osoby początkujące, choć i nie tylko, bowiem nauczyciele często nie zwracają na ten błąd uwagi :/

UWAGA : żeby ułatwić Wam zrozumienie zagadnienia,  dorzuciłam wymowę w kwadratowych nawiasach; jest to zapis fonetyczny zbliżonym do wymowy polskiej, przy użyciu polskich liter; oficjalny zapis wygląda inaczej! 

Moje TOP 10

Nie będzie o piosenkach. Nie będzie o pozycjach książkowych. Będzie o najczęstszych błędach popełnianych przez uczniów zaczynających przygodę z językiem francuskim. Oto ranking moich "ulubionych" błędów ;)

Miejsce 1 : déjeuner / dîner

Dla Francuzów godziny posiłków to rzecz święta : le déjeuner w południe między godziną 12 a 14, le dîner wieczorem. Najczęściej popełnianym na początku błędem jest używanie konstrukcji manger le déjeuner/ le dîner. Należy pamiętać, że do wyrażenia tych czynności istnieją osobne czasowniki :

le déjeuner (obiad)  => déjeuner (jeść obiad)   => je déjeune (jem obiad)

le dîner (kolacja)     => dîner (jeść kolację)      => je dîne (jem kolację)

Miejsce 2 : visiter qqch  / rendre visite à qqn

Należy pamiętać, że czasownik visiter oddnosi się do miejsc, a rendre visite do osób.

visiter (zwiedzać)                      => visiter un musée, un pays, etc.

rendre visite (odwiedzać )          => rendre visite à sa famille, à son ami, etc.

Miejsce 3 : rester / se reposer

Na początku uczniowie często mylnie używają czasownika rester, bez wątpienia pod wpływem języka angielskiego. Należy pamiętać, że nie oznacza on "odpoczywać", ale "zostawać". 

rester (zostawać)                 => je reste à la maison (zostaję w domu)

se reposer (odpoczywać)     => je me repose cet après-midi (odpoczywam dziś po południu)

Miejsce 4 : raconter / rencontrer 

Te dwa czasowniki bardzo są do siebie podobne pod względem wizualnym i brzmieniowym, i chyba dlatego tak często się uczniom mylą.

raconter (opowiadać)                  => raconter une histoire, une blague, etc.

rencontrer qqn (spotykać kogoś)  => rencontrer un ami, un collègue, etc.

Miejsce 5 : tout le monde / le monde entier

Należy pamiętać, żeby nie tłumaczyć wyrażenia "tout le monde" dosłownie. Nie chodzi bowiem o "cały świat", ale o termin "wszyscy". 

tout le monde (wszyscy)        => tout le monde est content (wszyscy są zadowoleni) 

Uwaga : po wyrażeniu tym zawsze występuje czasownik w liczbie pojedynczej!

le monde entier (cały świat)   => il est connu dans le monde entier (jest znany na całym świecie)

Miejsce 6 : les cheveux / les chevaux 

Ten błąd to już klasyka. Jedna literka potrafi narobić tyle zamieszania :) Uwaga na wymowę!

les cheveux   [szywy] => włosy

les chevaux [szywo] => konie

Miejsce 7 : les cours / les courses 

Terminy te pisze się prawie tak samo, ale "prawie" robi tu ogromną różnicę. Uwaga na wymowę! 

les cours    [kur]    (lekcje, zajęcia)    => avoir les cours (mieć lekcje)

les courses [kurs]  (zakupy)               => faire les courses (robić zakupy)

Miejsce 8 : les gens / les gants 

I znowu za duże podobieństwo. Uwaga na wymowę!

les gens [żą]    => ludzie

les gants [gą]   => rękawiczki

Miejsce 9 : dans la rue

Mimo że został tutaj użyty przyimek "dans", czyli "w", wyrażenie tłumaczymy jako "na ulicy". Błędem jest użycie tutaj przyimka "sur", czyli "na". 

Miejsce 10 :

Na ostatnim miejscu plasują się wszystkie błędy popełnianie pod pływem języka polskiego, np.

- sugerowanie się rodzajem rzeczownika w języku polskim 

une voiture, a nie un voiture  (samochód)

- sugerowanie się formą polskich czasowników

divorcer, a nie se divorcer (rozwodzić się)