Goście z Francji

Wakacje za pasem. Czas wyjazdów i ... przyjazdów :) Do kogo w tym roku przyjeżdża rodzina z Francji? Kto odczuwa już to przyjemne podekscytowanie zmieszane z lekkim stresem? Pewnie zadajecie sobie mnóstwo pytań : Co ja im  pokażę? Jakie polskie potrawy przygotuję?  Czy dogadam się z nimi po francusku?

Żeby ułatwić Wam komunikację z Waszymi francuskimi gośćmi, przygotowałam dla Was małą ściągę. Przećwiczmy razem kilka przydatnych zwrotów!! :) 

Nie mogę w to uwierzyć - wyrażenie

Dzisiaj przedstawię kolejne popularne francuskie wyrażenie, które pozwoli Wam wyrazić zdziwienie.

l’étonnement - zdziwienie

être étonné /e - zdziwiony/a

J'ai gagné au loto! Je n'en reviens pas! - Wygrałem w totka! Nie mogę w to uwierzyć!

Paul a raté son examen. Il n'en revient toujours pas. - Paul oblał egzamin. Ciągle nie może w to uwierzyć.

Jak widać na powyższych przykładach, mamy tutaj do czynienia z wyrażeniem ne pas en revenir, które może odnosić się do pozytywnej jak i negatywnej sytuacji.

Ne pas en revenir :

- występuje zawsze w formie przeczącej

- zaimek en jest stałym elementem wyrażenia 

- czasownik revenir odmieniamy jak venir

- możemy zastąpić je przez ce n'est pas possible, je n'y crois pas lub je rêve.

Najczęściej występuje w czasie teraźniejszym (présent) :

Je n'en reviens pas

Tu n'en reviens pas

Il / Elle n'en revient pas

Nous n'en revenons pas

Vous n'en revenez pas

Ils / Elles n'en reviennent pas

Ale można spotkać je również w innych czasach :

Quand je leur dirai la vérité, ils n'en reviendront pas. (futur simple) - Kiedy powiem im prawdę, nie uwierzą w to.

Il s'imaginait déjà la tête de ses camarades de lycée tant détestés en train de regarder ces photos. Ils seraient jaloux et n'en reviendraient pas! (conditionnel présent) - (...) Oni byliby zazdrośni i nie mogliby w to uwierzyć!

(cytat pochodzi z magazynu Français Présent  nr 25, str. 28)

Jak zwykle zapraszam Was do zabawy. 

Ułóżcie własne zdanie i wpiszcie je w komentarzu pod wpisem :)

Więcej podobnych wyrażeń znajdziecie w zakładce Popularne konstrukcje i wyrażenia po prawej stronie bloga.

Dać się nabrać - wyrażenie

Dzisiaj pierwszy kwietnia. W Polsce obchodzimy Prima Aprilis, we Francji Poisson d'avril. Będą psikusy, drobne kłamstewka, niedorzeczne informacje podawane w mediach. Z ust wielu Francuzów padną takie zdania jak : Tu m'as eu czy Je me suis fait avoir. Zapraszam Was zatem do analizy tych dwóch wyrażeń.

Avoir qqn to potoczne wyrażenie na tromper qqn, czyli nabrać/ oszukać kogoś, spłatać komuś figla, wyciąć komuś numer. Najczęściej używane w czasie przeszłym. 

podmiot + X + avoir w passé composé

X = dopełnienie bliższe (1)

Je t'ai eu                            - Nabrałem/am cię (te = mężczyzna)

Je t'ai eue                          - Nabrałem/am cię (te = kobieta)

Tu m'as eu(e)                     - Nabrałeś/aś mnie  / Spłatałeś/aś mi figla

Il l'a eu(e)                          - On jej/mu wyciął numer (l'=la albo le)

Elle m'a eu(e)                     - Ona mnie nabrała /Wycięła mi numer

On t'a eu(e)                        - Nabrano cię  

Nous les avons eu(e)s         - My ich/je nabraliśmy / nabrałyśmy

Vous nous avez eu(e)s        - Wy nas nabraliście / nabrałyście

                                           Pan/Pani nas nabrał/a

Ils/Elles vous ont eu(e)s      - Oni was nabrali/One spłatały wam figla

Jak widać na przykładach, należy uzgodnić participe passé, czyli eu do zaimka dopełnienia bliższego, czyli do jego liczby i rodzaju. Po uzgodnieniu, wymowa eu nie ulega zmianie.

(1) me, te, le, la, nous, vous, les 

Drugim wyrażeniem jest se faire avoir, czyli dać się nabrać. Również używane głównie w czasie przeszłym. Odmieniamy jak zwykły czasownik zwrotny.

Je me suis fait avoir                    - Dałem/am się nabrać

Tu t'es fait avoir                         - Dałeś/aś się nabrać

Il /Elle s'est fait avoir                  - On/Ona dał/a się nabrać

Nous nous sommes fait avoir       - Daliśmy /Dałyśmy się nabrać

Vous vous êtes fait avoir             - Wy daliście/dałyście się nabrać 

                                                - Pan/Pani dał/a się nabrać

Ils/elles se sont fait avoir            - Oni dali/ one dały się nabrać

Uwaga! Kiedy odmieniamy czasownik zwrotny w czasie passé composé, participe passé uzgadniamy do podmiotu, czyli do jego liczby i rodzaju : elle s'est levée, elles se sont maquillées, ils se sont lavés. Ale kiedy po czasowniku zwrotnym występuje bezokolicznik, participe passé się nie uzgadnia, czyli fait nie ulega zmianie. Podobną regułę można zauważyć w wyrażeniach se faire opérer ---- elle s'est fait opérer / se faire couper les cheveux ---- Nous nous sommes fait couper les cheveux. 

Alors, vous êtes prêts à faire des blagues???

Więcej podobnych wyrażeń znajdziecie w zakładce Popularne konstrukcje i wyrażenia po prawej stronie bloga.

Przy okazji chciałabym Was zapytać, czy bylibyście zainteresowani e-bookiem (w przystępnej cenie), który byłby poświęcony takim potocznym konstrukcjom i wyrażeniom?  

O mało co... - wyrażenie

Takie historie przydarzają nam się na każdym kroku. Jak wyrazić je po francusku? W bardzo prosty sposób. Wystarczy użyć niniejszej konstrukcji :

Nie mogę doczekać się ... - wyrażenie

Kolejna propozycja z serii ciekawych i popularnych konstrukcji i wyrażeń.

avoir hâte de + bezokolicznik

= 

nie móc się doczekać, aby coś zrobić

(dosłownie mieć pośpiech, aby coś zrobić)

J'ai hâte de déménager. 

(Nie mogę doczekać przeprowadzki / kiedy się przeprowadzę)

Tu as hâte de la voir. 

(Ty nie możesz doczekać się, aby ją zobaczyć)

Il/ Elle a hâte de partir en vacances. 

(On / Ona nie może doczekać się wyjazdu na wakacje / aby wyjechać na wakacje).

Nous avons hâte de te présenter à nos amis.

(My nie możemy doczekać się chwili, kiedy przedstawimy cię naszym znajomym)

Vous avez hâte d'être en week-end. 

(Wy nie możecie doczekać się weekendu)

Ils ont hâte de se marier. (Oni nie mogą doczekać się ślubu / chwili, kiedy wezmą ślub)

Jak łatwo zauważyć na przykładach, w języku polskim musimy troszkę się nagimnastykować, aby oddać sens zdania francuskiego. 

Konstrukcja z bezokolicznikiem używana jest, kiedy mamy jeden podmiot, np. to JA się przeprowadzam i to JA nie mogę się doczekać.

Kiedy mamy dwa różne podmioty, musimy użyć konstrukcji z trybem subjonctif.

avoir hâte que + subjonctif 

J'ai hâte que Noël arrive.

je = podmiot nr 1

Noël = podmiot nr 2

(Nie mogę doczekać się Świąt).

Il a hâte qu'ils reviennent en France.

il = podmiot nr 1

ils = podmiot nr 2

(On nie może doczekać się ich powrotu do Francji / chwili, kiedy wrócą do Francji)

A Wy, drodzy Czytelniczy, czego nie możecie się doczekać?

Czekam na Wasze propozycje w komentarzach!!

Zdarza mi się... - konstrukcja

Zdarza mi się... W sumie to zdarzają mi się różne rzeczy... Zapominam kupić mleko lub podlać kwiaty na balkonie. Czasami przypalę obiad (bo akurat oddaję się lekturze jakiegoś ciekawego bloga;)), bałaganię i popełniam gafy, w tym również językowe (un lapsus) ;)

Gdybym chciała opowiedzieć o moich perypetiach Francuzowi, użyłabym do tego konstrukcji Il m'arrive de... Znacie ją? Jeśli nie, oto kilka przykładów.

Il m'arrive de casser un verre. (Zdarza mi się rozbić szklankę)
Il ne m'arrive jamais de mentir. (Nigdy nie zdarza mi się kłamać)

Il lui arrive de perdre le portefeuille. (Zdarza mu się zgubić portfel)

Il nous arrive souvent de ne pas fermer la porte à clé. (Często zdarza nam się nie zamknąć drzwi na klucz)

Il leur arrive d'oublier de faire leurs devoirs. (Zdarza im się zapomnieć odrobić lekcje)

Jak łatwo zauważyć, mamy tutaj do czynienia z konstrukcją :

Il x arrive de + bezokolicznik  
gdzie x jest zaimkiem dopełnienia dalszego (COI)
 me te lui nous vous leur

Na koniec kilka dodatkowych przykładów w czasie przeszłym.

Il m'est déjà arrivé d'oublier de payer mes factures à temps. (Zdarzyło mi się zapomnieć opłacić rachunki na czas)

Il ne lui est jamais arrivé d’échouer à un examen. (Nigdy nie zdarzyło mu się nie zdać egzaminu)

Il nous est arrivé de nous tromper de numéro. (Zdarzyło nam się pomylić numer)

A co Wam się przydarza, drodzy Czytelnicy? Zapraszam Was do zabawy!
 Ułóżcie zdanie z konstrukcją Il m'arrive de... i wpiszcie je w komentarzu :) 

casser un verre

Mam ci za złe! - konstrukcja

No właśnie, czy wiecie jak powiedzieć to po francusku? Znacie może wyrażenie en vouloir à quelqu'un ?  To właśnie ono posłuży nam do przetłumaczenia tego zdania. 

Je t'en veux. - Mam ci za złe.

Tu m'en veux? - Masz mi za złe?

Il en veut à Pierre / Il lui en veut. - On ma mu za złe.

Nous vous en voulons. - My wam mamy za złe.

Vous m'en voulez ? - Czy Pan/Pani ma mi za złe? / Czy wy macie mi za złe?

Ils leur en veulent. - Oni im mają za złe.

Uwagi dodatkowe :

- zaimek en jest stałym elementem wyrażenia, nie ulega zmianie

- wyrażenie łączy się z dopełnieniem dalszym : me te lui nous vous leur

- jeśli chcemy odmienić wyrażenie w innym czasie, wystarczy odmienić odpowiednio czasownik vouloir

 - wyrażenie możemy również tłumaczyć jako mieć do kogoś żal

Idąc dalej tym tropem, możemy spotkać się z formą zwrotną tego wyrażenia - s'en vouloir, czyli mieć do siebie żal, mieć do siebie pretensje, mieć sobie za złe, czuć się winnym, mieć wyrzuty sumienia.

Je m'en veux de ne pas pouvoir t'aider. - Mam sobie za złe, że nie mogę ci pomóc.

Je sais qu'il s'en veut, mais je ne peux pas accepter ses excuses. - Wiem, że on czuje się winny, ale nie mogę przyjąć jego przeprosin.

Nous lui avons dit la vérité et maintenant nous nous en voulons énormément. - Powiedzieliśmy jej prawdę i teraz mamy ogromne wyrzuty sumienia.  

Ils s'en veulent d'avoir rien fait. - Oni mają do siebie żal, że nic nie zrobili.

Życzę Wam udanego weekendu, po którym, mam nadzieję,  nikt do nikogo nie będzie miał  żadnych pretensji ;) 

Słyszałam, że... - konstrukcja

Do napisania tego posta natchnęły mnie dzisiejsze lekcje z moimi uczniami. Rozmawialiśmy o różnicy między wyrażeniami "j'ai entendu parler de..." i "j'ai entendu dire que..."

Wyrażenie "J'ai entendu parler de" tłumaczymy jako "Słyszałem o..." (dokładnie "Słyszałem, jak mówiono o...) i łączy się ono z rzeczownikiem lub zaimkiem mocnym : moi, toi, elle, lui, nous, vous, elles, eux.

J'ai entendu parler de + RZECZOWNIK / ZAIMEK MOCNY

Przykłady :

J'ai entendu parler de cette actrice- Słyszałem o tej aktorce.

Est-ce que tu as entendu parler de ce film? - Czy słyszałeś o tym filmie?

Il n'a pas entendu parler de cet accident. - On nie słyszał o tym wypadku.

Nous avons entendu parler de vous. - Słyszeliśmy o Panu/Pani/o Was.

Elles n'ont pas entendu parler de toi. - One nie słyszały o tobie.

Jeśli rzeczownik jest nieożywiony, to możemy zastąpić go przez zaimek EN.

- As-tu entendu parler de ce livre ?- Słyszałeś o tej książce?

- Oui, j'en ai entendu parler - Tak, słyszałem o niej 

- Non, je n'en ai pas entendu parler - Nie, nie słyszałem o niej.

Jeśli rzeczownik jest ożywiony (osoba), to możemy zastąpić go jedynie przez zaimek mocny.

- Avez-vous entendu parler de cette femme ? - Czy słyszeliście o tej kobiecie?

- Oui, nous avons entendu parler d'elle - Tak, słyszeliśmy o niej.

- Non, nous n'avons pas entendu parler d'elle - Nie, nie słyszeliśmy o niej.

Wyrażenie "J'ai entendu dire que..." tłumaczymy jako "Słyszałem, że..." (dokładnie "Słyszałem, jak mówiono, że...) i łączy się ono ze zdaniem podrzędnym.

J'ai entendu dire que + ZDANIE PODRZĘDNE (zgodność czasów jak w mowie zależnej)

Przykłady:

Elle est très sympathique. - Ona jest bardzo sympatyczna.

J'ai entendu dire qu'elle était très sympathique - Słyszałem, że ona jest bardzo sympatyczna.

Mowa zależna : présent przechodzi na imparfait.

Ils se sont mariés. - Oni wzięli ślub.

Nous avons entendu dire qu'ils s'étaient mariés. - Słyszeliśmy, że oni wzięli ślub. 

Mowa zależna : passé composé przechodzi na plus-que-parfait.

Uwaga!

Polacy często robią kalkę z języka polskiego i zapominają o dorzuceniu bezokolicznika parler lub dire, popełniając tym samym błąd!