Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Język - zagadnienia różne. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Język - zagadnienia różne. Pokaż wszystkie posty

środa, 19 kwietnia 2017

Z wizytą u Szwajcarów [+konkurs]

Kochani Czytelnicy i Czytelniczki!

Dzisiaj wpis wyjątkowy i to z wielu powodów. Po pierwsze, wpadł do nas gość, który w słowach nie przebiera, ale robi to z takim wdziękiem i humorem, że z wielką przyjemnością użyczyłam mu miejsca w moim wirtualnym pamiętniczku 😎 Po drugie, zajrzymy do francuskojęzycznej części Szwajcarii i ponaśmiewamy się troszkę z Romandczyków. Po trzecie, będzie konkurs z nagrodami 😱 Zapraszam! 


Allo! Allo! Dziś Joanna Lampka vel. Szwajcarskie Blabliblu nadaje w radiu 3xFra, czyli O FRAncji, FRAncuzach i języku FRAncuskim z mojej Romandii. Czy tylko ja zauważyłam te 3xFra? Tak właśnie powinno brzmieć „tak” w języku francuskim, zamiast przyznawać się do siusiania za każdym razem, gdy się coś potwierdza.


-Czy to pan, Monsieur, zrobił oui-oui? (ang. wee-wee = siusiu) 
-Oui…

piątek, 5 lutego 2016

O tym się mówi : #JeSuisCirconflexe

Od kilku dni francuskie media huczą o "nowej" reformie francuskiej ortografii. Krytykują, pochwalają, wyśmiewają (szczególnie to ostanie). W mediach społecznościowych wybuchła kolejna hashtagowa wojna #JeSuisCirconflexe, czyli akcentem circonflexe.

Tak naprawdę reforma wcale nie jest nowa. Została przegłosowana 26 lat temu, czyli w 1990 roku, a wcześniej zaakceptowana przez Conseil Supérieur de la langue française i Académie Française, czyli przez najmądrzejsze głowy w tej dziedzinie ;) Wcześniej mało kto się nią interesował, aż tu nagle postanowiono, że we wrześniu trafią do szkół nowe podręczniki uwzględniające tę reformę.

piątek, 23 października 2015

5 francuskich perełek językowych

Chcecie poznać tajemnicę literki ù  lub najkrótsze francuskie słowo zawierające wszystkie samogłoski? Zapraszam do lektury!



czwartek, 5 czerwca 2014

selfie, vapoter, procrastiner, czyli nowe słowa na rok 2015

Co roku Le Petit Robert, czyli "biblia romanistów" jest aktualizowany (mettre à jour). Pisałam o tym w zeszłym roku TUTAJ. Przy okazji nauczyliśmy się takich potocznych słów jak : bombasse, chelou czy plan-cul. Oto kilka słów, które pojawią się w wydaniu na rok 2015.


1. UN SELFIE : sweet focia z rączki ;), chyba nikomu nie muszę tłumaczyć, na czym polega to zjawisko; najpopularniejszym selfie ostatnich czasów jest zdjęcie zrobione telefonem na tegorocznej gali rozdania Oscarów.

Źródło : Internet

środa, 22 stycznia 2014

Odmiana francuskich nazwisk i imion

Jednym z moich koszmarków językowych jest wplatanie w polski tekst francuskich nazwisk i imion. Jak odmienić? Jak zapisać : z apostrofem czy bez? Aż w końcu, jak wymówić? Najczęściej tak konstruuję zdanie, aby nazwisko francuskiego delikwenta pojawiło się w mianowniku. W ten sposób unikam popełnienia ewentualnego błędu. Niestety nie zawsze się to udaje. Dlatego z myślą o sobie a także o Was, drodzy Czytelnicy, postanowiłam przypomnieć zasady odmian francuskich nazwisk i imion.


środa, 4 grudnia 2013

XXI

Już od kilku dobrych lat żyjemy w XXI wieku. Macie jednak pewność, jak powiedzieć to po francusku??


XXIe siècle
 = 
vingt-et-unième siècle  

  [vɛ̃t ynjɛm] 

piątek, 8 listopada 2013

600 słów niezbędnych do komunikacji

Znalazłam dzisiaj na Francais-mon-amour (profil FB) bardzo ciekawy artykuł. Dotyczy on liczby słów, którymi posługuje się na co dzień przeciętny Francuz (le Français moyen). Według badań wystarczy znać od 300 do 3 000 słów, aby móc swobodnie komunikować się w życiu codziennym. Oczywiście liczba ta zmienia się w zależności od naszego wykształcenia, dziedziny, w której pracujemy, zainteresowań, etc. Większość Francuzów używa podobno mniej niż 5 000 słów. Więcej na ten temat przeczytacie TUTAJ

W artykule znajdziemy również listę 600 słów najczęściej używanych przez Francuzów. Proponuję Wam rzucić na nią okiem (jeter un coup d'oeil) i ewentualnie uzupełnić braki (des lacunes) w słownictwie ;) Lista dostępna TUTAJ.

Jeśli macie ochotę sprawdzić Wasz zasób francuskiego słownictwa, możecie poddać się testowi językowemu (un teste linguistique). Pozwoli on oszacować liczbę słów, które znacie.  Test dostępny TUTAJ.

Źródło : artykuł



sobota, 16 lutego 2013

Lubi czy kocha?

Przy okazji walentynkowego wpisu jeden z Czytelników zapytał o czasownik AIMER, który można tłumaczyć jako LUBIĆ albo KOCHAĆ. Jak zatem nie pomylić się i nie wyznać przez przypadek komuś miłości? :)

AIMER + osoby

Jeśli chcemy powiedzieć, że kogoś kochamy, używamy samego czasownika AIMER:
- Je t'aime  ----> Kocham cię
- Paul aime Julie ----> Paul kocha Julie

Jeśli chcemy powiedzieć, że kogoś lubimy, musimy do AIMER dorzucić BIEN lub BEAUCOUP. 
 - Je t'aime bien / beaucoup ---> Lubię cię / Lubię cię bardzo
 - Pierre aime bien/ beaucoup Pauline mais il ne l'aime pas ---> Pierre lubi / lubi bardzo Pauline, ale jej nie kocha

AIMER + rzeczy, czynności, sytuacje

W tym przypadku problem jak powyżej nie istnieje. Jeśli chcemy powiedzieć, że lubimy coś robić lub lubimy daną rzecz, używamy konstrukcji AIMER lub AIMER BEAUCOUP / BIEN
- J'aime bien le chocolat ---> Lubię / Lubię bardzo czekoladę
- Nous aimons les animaux ---> Bardzo lubimy /kochamy zwierzęta 

Uwaga : Według jednej z moich mądrych książek, w tym przypadku wersja z samym AIMER jest rzadziej używana niż AIMER BIEN / BEAUCOUP. Ale już Petit Robert podaje obie:)

Przy okazji warto pamiętać również o czasowniku ADORER + osoby / rzeczy:
- Je t'adore ---> Uwielbiam cię
- Elles adorent l'anglais ---> One uwielbiają angielski

środa, 2 stycznia 2013

Francuskie "r" i "z" - pismo ręczne

Napisała do mnie Kasia z zapytaniem o francuskie pismo ręczne (l'écriture manuscrite). Czy pisanie polskiego "r" zamiast francuskiego jest błędem? Czy powinniśmy przywiązywać wagę do tego jak piszemy francuskie "z"? 


W piśmie ręcznym alfabet (l'alphabet) francuski nieco różni się od alfabetu polskiego. Największe różnice widać w przypadku małych liter "r" i "z". Jeśli chodzi o mnie, w pierwszym odruchu nie byłam w stanie jednoznacznie odpowiedzieć, czy piszę "r" polskie czy francuskie. Po przejrzeniu notatek zauważyłam jednak, że mechanicznie piszę "r" francuskie. Musiałam wyćwiczyć je jeszcze w liceum, bo nie przypominam sobie, żeby na studiach jakoś szczególnie zwracano nam na to uwagę. To samo dotyczy u mnie literki "z".

niedziela, 25 listopada 2012

avenir / futur - różnica

Monika chciałaby dowiedzieć się, jaka jest różnica między słowami avenir i futur (przyszłość). Hmm... dobre pytanie. Nie znalazłam tego zagadnienia w książkach, które posiadam. Przejrzałam więc słownik Le Petit Robert, weszłam na kilka francuskich forów językowych i oto co udało mi się ustalić. Zapraszam w podróż do przyszłości ;)

futur i avenir

środa, 10 października 2012

Francja kontra Kanada - różnice leksykalne


Kontynuując wątek kanadyjski, chciałabym pokazać Wam na czym polegają różnice leksykalne między językiem francuskim używanym w Europie, a tym z Québecu. Przykłady pochodzą z artykułu R. Mateckiego, który ukazał się w 19. numerze dwumiesięcznika Français présent (sierpień - wrzesień 2012).

le drapeau québécois (źródło Internet)

sobota, 6 października 2012

Akcent francusko-kanadyjski


Każdy, kto miał do czynienia z frankofonami z Kanady, wie, że ich francuski różni się od tego, którym na co dzień posługują się mieszkańcy europejskich krajów francuskojęzycznych. Różnice zauważalne są na poziomie słownictwa, składni, ale przede wszystkim wymowy i akcentu. 

Źródło : Internet


Moje pierwsze zderzenie z tą zaskakującą wersją języka francuskiego miało miejsce kilka dobrych lat temu, kiedy jako wolontariuszka towarzyszyłam grupie Kanadyjczyków z Quebecu podczas zwiedzania Wrocławia. 

niedziela, 12 sierpnia 2012

Mówię bez akcentu

Często słyszę lub czytam na różnych blogach stwierdzenie "mówię po francusku bez akcentu" i budzi to u mnie wewnętrzny sprzeciw :) Dla mnie tylko osoby dwujęzyczne od dziecka lub osoby, które wyemigrowały we wczesnym dzieciństwie, mogą nie mieć akcentu. Większość osób (oczywiście poza pewnymi wyjątkami) posiada akcent (w większym lub mniejszym stopniu), który zdradza ich zagraniczne pochodzenie. 
Francuzi lubią komplementować. Doceniają, że cudzoziemcy dobrze mówią po francusku. Mówią im, że nie mają akcentu (czytaj mocnego akcentu, jakim mówi rosyjska mafia we francuskich komediach;)), etc. Jednak nie ma co się łudzić, że nasz słowiański akcent zniknie na zawsze, nawet po latach mieszkania we Francji. Nasz aparat mowy nie jest już taki giętki i pewnych dźwięków nie da się już wyćwiczyć. 
Kiedyś poznałam pewną Serbkę. Studiowała język francuski. Od kilku lat mieszkała we Francji. Mówiła tak świetnie po francusku, że na początku w ogóle nie domyśliłam się, że nie mam do czynienia z rdzenną Francuską. Natomiast Ch., który jest Francuzem, od razu się zorientował :)
Ale moim zdaniem nie ma nad czym ubolewać. Lekki akcent może stać się naszym atutem, naszym znakiem rozpoznawczym, punktem wyjścia do rozmowy, etc. Nie należy się go wstydzić. Oczywiście silny akcent utrudnia komunikację, więc należy nad nim pracować. 

Co nas zdradza :
- akcent
- melodia języka 
- spółgłoska "r"
- dźwięk "e" (mamy "e" zamknięte, otwarte, nieme)
- nosówki (w języku francuskim mamy dwa rodzaje "ą" i dwa rodzaje "ę"; np. cudzoziemcom ciężko jest wymówić poprawnie "blanc" i "blond", gdzie wbrew pozorom różnica w wymowie jest dość wyraźna) 

Według mnie najtrudniej ujarzmić nosówki. Pamiętam jak pracowałam we Francji jako fille au pair i robiłam dzieciom dyktanda składające się z luźno dobranych wyrazów. Za pierwszym razem okazało się, że dzieci usłyszały kilka całkiem innych słów;) Oczywiście w trakcie rozmowy takie nieporozumienia występują rzadko, bo nawet jeśli źle wymawiamy, to na właściwe tory naprowadzi naszego rozmówcę kontekst.

poniedziałek, 30 lipca 2012

Mówię dobrze po francusku, bo...

... bo potrafię rozbawić moich rozmówców :)  Moim zdaniem o dobrej znajomości języka nie świadczy bezbłędne używanie rodzajników czy odmienianie bez zająknięcia czasowników przez wszystkie możliwe czasy i tryby. Nawet jeśli mamy jakieś braki a potrafimy za pomocą języka pokazać, że mamy poczucie humoru, wrzucić do rozmowy zabawny komentarz, to możemy być z siebie dumni! Lata nauki nie poszły na marne:)
Co do zrozumienia francuskiego poczucia humoru, tutaj może być ciut gorzej. Francuzi uwielbiają gry słów (język francuski jest bardzo pod tym kątem plastyczny) oraz często robią różnego rodzaju nawiązania. Niestety nie da rady się tego wyuczyć. Trzeba przyjechać do Francji, poobcować z Francuzami i  poznać ich kulturę.

avoir le sens de l'humour  
mieć poczucie humoru (sens czytamy [sąs]

faire rire qqn 
rozśmieszać kogoś 
(uwaga: wyrażenie łączy się z dopełnieniem bliższym)

une blague - żart, dowcip
blaguer / plaisanter- żartować
c'est marrant / drôle* - to jest zabawne (potocznie)

* wyrażenia potoczne

czwartek, 28 czerwca 2012

Nietypowe rzeczowniki

Niektóre marki produktów tak mocno zakorzeniły się w konsumpcyjnej świadomości  Francuzów, że na stałe weszły do języka. To jak z adidasami czy pampersami w języku polskim. Oto kilka popularnych przykładów tego językowego zjawisk.

un kleenex [klineks]
un mouchoir jetable en papier

To uniwersalne określenie na chusteczki higieniczne pochodzi  od amerykańskiej marki Kleenex.
traiter qqn comme un kleenex = potraktować kogoś jak śmiecia (wykorzystać i wyrzucić)
Przy okazji powtórzcie "zasmarkane" słownictwo dostępne TUTAJ
 du sopalin 
du papier essuie-tout

Określenie to pochodzi od francuskiej marki Société de Papier Linge (so-pa-lin) produkującej między innymi właśnie ręczniki papierowe. Zwróć uwagę na różnicę : du sopalin (trochę ręcznika papierowego, bliżej nieokreślona ilość) / un sopalin (jeden listek ręcznika papierowego) / un rouleau de sopalin (rulon ręcznika papierowego). 



un K-way [kałe]
une veste imperméable

To określenie kurtki przeciwdeszczowej pochodzi od francuskiej marki K-way szyjącej ubrania przeciwdeszczowe. 


un post-it
 
Tego przedmiotu raczej nikomu nie muszę przedstawiać. Nazywane również un pense-bête



du scotch [skocz]
du ruban adhésif transparent

Od rzeczownika powstał nawet czasownik scotcher (czasowniki pochodzące od angielskich słów zawsze przyjmują końcówkę pierwszej grupy : ER), czyli przykleić coś za pomocą taśmy klejącej.

Ciekawostka : du scotch to również szkocka whisky (ta sama pisownia, ta sama wymowa) : un verre de scotch (szklaneczka szkockiej), un double scotch (podwójna szkocka).

être / rester scotché(e) devant la télé = nie móc oderwać się od telewizora 
des boules Quies
des bouches d'oreilles

Quies to francuski producent zatyczek do uszu.



un Bic
un stylo à bille / un stylo-bille

To uniwersalne określenie długopisów pochodzi od francuskiej marki Bic. Zwróćcie uwagę, że nazwa przedmiotu pisana jest wielką literą : écrire avec un Bic (pisać długopisem).



un velux
une fenêtre de toit

Określenie pochodzi od duńskiego producenta okien dachowych Velux. 

Znacie inne rzeczowniki tego rodzaju? Będzie mi miło, jak zostawicie komentarz!

niedziela, 4 marca 2012

Mon ami ou mon amie?

Przyjaciel czy przyjaciółka? 

Reguła, że przed rzeczownikami liczby pojedynczej zaczynającymi się od samogłoski (czy to rodzaj żeński, czy męski ) stawiamy zaimek dzierżawczy rodzaju męskiego (mon, ton, son) może nieźle utrudnić nam życie. 
Jak bowiem mamy wiedzieć, czy rozmówca mówi o swoim przyjacielu (mon ami) czy swojej przyjaciółce (mon amie), jeśli obie formy brzmią tak samo? Jeśli kontekst nie pozwala nam się domyśleć, nasz francuski rozmówca może nam bardzo łatwo dać do zrozumienia, że mówi o kobiecie poprzez dorzucenie "e" tak, jak by literował, mówiąc mon amie "e" [mą (n) ami y].

I po kłopocie :)


"L'ami de tout le monde n'est l'ami de personne."
(proverbe francais) 

niedziela, 21 sierpnia 2011

Pologne - Soyez les bienvenus!

Myślę, że ten spot reklamujący Polskę jest Wam już znany, ale czy widzieliście jego francuską wersję? :)

 

Tytuł spotu "Pologne - Soyez les bienvenus", który można przetłumaczyć najprościej jako "Witajcie w Polsce" natchnął mnie do jego gramatycznej analizy.

"Soyez" jest odmianą czasownika "être" w trybie rozkazującym. Oto pełna odmiana :

sois!         => bądź!      np. sois prudent! (bądź ostrożny)
soyons!    => bądźmy!  np. soyons courageux! (bądźmy odważni)
soyez!      => bądźcie! albo forma grzecznościowa niech Pan/ Pani będzie!
                    np. ne soyez pas timides (nie bądźcie nieśmiali)

Rzeczownik "le bienvenu" oznacza natomiast mile widzianą osobę => être le/la bienvenu(e) (być mile widzanym/widzianą)

Wyrażenie to używane jest przy powitaniu osoby, z przybycia której się cieszymy => Sois le bienvenu (forma na "ty") / Soyez le bienvenu (forma grzecznościowa).

W tym kontekście możemy również spotkać się z rzeczownikiem "la bienvenue" używanym np. w takich o to wyrażeniach :

Souhaiter la bienvenue à qqn => powitać kogoś
Bienvenue + miejsce => witamy w .... np. Bienvenue à Cracovie! 
                                                          Bienvenue dans mon jardin!
Bienvenue à + osoba => witamy .....   np. Bienvenue à nos hôtes!
Cadeau de bienvenue => prezent powitalny
Discours de bienvenue => mowa powitalna

Soyez les bienvenus sur mon blog!