Strony z wymową

Już nie po raz pierwszy spotykam się na blogu z prośbą, aby obok francuskich słówek pojawiała się ich transkrypcja fonetyczna, która ułatwiłaby naukę szczególnie osobom zaczynającym przygodę z językiem francuskim. Poprawny zapis fonetyczny wymaga użycia symboli, które nie występują w naszym alfabecie. Trzeba je kopiować z innego źródła. Dlatego spełnienie Waszej prośby wymagałoby ode mnie dodatkowych nakładów pracy, na które w tej chwili nie mogę sobie pozwolić. Dlatego postanowiłam podać strony, które pomogą Wam opanować poprawną wymowę francuskich słówek bez mojej pomocy:) Postaram się jednak dopisywać transkrypcję fonetyczną do słów o bardziej skomplikowanej wymowie.

Jeśli nie macie na stanie zwykłego papierowego słownika z transkrypcją fonetyczną, z pomocą mogą Wam przyjście te oto strony :  

1. FORVO (pl.forvo.com)
Mój numer 1. Stronę odkryłam dzięki Wam, drodzy Czytelnicy :) Słowa czytane są przez prawdziwych frankofonów z różnych krajów jak Francja, Szwajcaria czy Kanada. 

2. PONS  (www.pons.com)

Tego słownika nie muszę chyba nikomu przedstawiać. Do każdego hasła dołączono nagranie z poprawną wymową. Wystarczy kliknąć na ikonę głośnika, aby miła Pani przeczytała dla Was dane słowo lub wyrażenie.  

3. GOOGLE TRANSLATOR 
Nie dość że tłumaczy, to jeszcze poprawnie czyta :)

4. ACAPELA  

(http://www.acapela-group.com/text-to-speech-interactive-demo.html)

Jeśli nie znajdziecie jakiegoś słowa w słowniku PONS, możecie użyć syntezatora mowy ACAPELA. Wystarczy wpisać dane słowo lub nawet całe zdanie, a program komputerowy przeczyta je dla Was. Niestety jak to z maszynami bywa, nie są one nieomylne i zdarzają się błędy, szczególnie jeśli chodzi o wymowę zapożyczeń z innych języków. Aby zmniejszyć margines błędu, pamiętajcie o zachowaniu oryginalnej ortografii francuskich słów. Pomoże Wam w tym wpis o Francuskiej klawiaturze. 

5. WIKTIONNAIRE 

(http://fr.wiktionary.org/wiki/Wiktionnaire:Page_d%E2%80%99accueil)

W tym słowniku znajdziecie zarówno zapis fonetyczny jak również wiele innych przydatnych informacji (różne znaczenia danego słowa, synonimy, etymologię, etc.)

Jeśli znacie jakieś inne ciekawe strony z wymową, chętnie je poznam :) 

Źródło : Internet

Zasady wymowy

Jeden z Czytelników prosił o zbiór zasad wymowy. Udostępniam Wam materiały z mojego prywatnego archiwum X, które wykorzystuję do pracy z moimi uczniami. Jest to zbiór najważniejszych zasad wymowy wraz z przykładami i wyjątkami. Mam nadzieję, że Wam się przyda. Plik do ściągnięcia TUTAJ.

Tematy pokrewne :

Wymowa [y], czyli "zrób dzióbek"

Vingt - wymowa

Six, huit, dix - błędy w wymowie

[e] - błędy w wymowie

Jak płynnie czytać po francusku

Jacek pyta, jak nauczyć się płynnie czytać po francusku. Zna reguły wymowy, ale w praktyce napotyka na słowa, które ciężko mu przeczytać. Ale od początku...

Czy warto uczyć się reguł wymowy?

Moich uczniów mogę podzielić na dwie grupy. Pierwsza uwielbia wszelkiego rodzaju reguły, w tym te dotyczące wymowy. Chętnie je ćwiczy i potem próbuje wcielać w życie. Druga grupa stawia na intuicję i uczy się czytać, powtarzając za mną lub za nagraniem. O dziwo obie metody się sprawdzają. Wszystko zależy od osoby.

Jak się uczyć reguł wymowy?

Dla moich uczniów przygotowałam 2 strony A4 reguł wraz z przykładami, które odgrywają tutaj kluczową rolę. Dzięki nim zapamiętujemy wzrokowo odpowiednie "zbitki" liter.

Przykłady :

gn = [ń]      Pologne  montagne  peigne  poignet

oi = [ła]      toi    quoi     mois     je dois 

Czy zapisywanie fonetyczne się sprawdza?

Na początku nauki wielu uczniów zapisuje fonetycznie słowa a nawet całe zdania, używając polskich znaków. Nie jestem zwolenniczką tej metody. Wydaje mi się, że lepiej jest spróbować dane słowo rozłożyć na czynniki pierwsze i dopasować konkretne reguły wymowy.

Przykłady :

pourquoi  ---> zamiast pisać [purkła] wystarczy obok słowa lub nad nim zanotować ou = [u]  oi = [ła] (w końcu pojedyncze litery czytamy tak samo jak w języku polskim)

maison ---->  ai = [e]   s między samogłoskami = [z]  on = [ą] 

Jak ćwiczyć czytanie?

Metoda 1 : 

Nagrania z transkrypcją. Puszczamy nagranie i śledzimy wzrokiem czytany tekst. Następnie dzielimy go na mniejsze fragmenty, puszczamy ponownie nagranie, zatrzymujemy je w odpowiednich miejscach i powtarzamy za lektorem. Na początku proponuję zacząć od pojedynczych słów. Na youtubie można znaleźć filmiki poświęcone słownictwu. Kliknij TUTAJ, aby zobaczyć przykład. 

Metoda 2 :

Słuchanie piosenek, mając przed sobą słowa. W Internecie znajdziecie wiele stron ze słowami. Wystarczy w przeglądarkę wpisać tytuł piosenki + paroles (fr. słowa). Można również zajrzeć na youtube. Znajduje się tam wiele piosenek z napisami. Zaglądajcie również do komentarzy pod filmikami. Często tam widnieją słowa. Należy jednak uważać, bo zdarzają się błędy. Najlepiej tekst piosenki ściągnąć z jakiejś zaufanej strony. 

Polecam również program ACAPELA, który czyta słowa i całe zdania między innymi po francusku. Wystarczy w odpowiednie okienko wpisać tekst. Jeśli chodzi o proste słowa, to program nie ma z  nimi problemu. Gorzej jeśli wpiszemy bardziej obco brzmiące słowo.

Na co zwracać uwagę przy czytaniu?

- na "e" nieme

- na łączenia międzywyrazowe    ils (z) ont (t) ete 

- na nieczytanie ostatnich liter

- na nosówki

PS. Na dniach spróbuję zebrać znane mi źródła, gdzie można znaleźć nagrania z transkrypcją. 

PS 2. Zajrzycie również do zakładki "Teksty piosenek". 

Akcent francusko-kanadyjski

Każdy, kto miał do czynienia z frankofonami z Kanady, wie, że ich francuski różni się od tego, którym na co dzień posługują się mieszkańcy europejskich krajów francuskojęzycznych. Różnice zauważalne są na poziomie słownictwa, składni, ale przede wszystkim wymowy i akcentu. 

Źródło : Internet

Moje pierwsze zderzenie z tą zaskakującą wersją języka francuskiego miało miejsce kilka dobrych lat temu, kiedy jako wolontariuszka towarzyszyłam grupie Kanadyjczyków z Quebecu podczas zwiedzania Wrocławia. 

Mówię bez akcentu

Często słyszę lub czytam na różnych blogach stwierdzenie "mówię po francusku bez akcentu" i budzi to u mnie wewnętrzny sprzeciw :) Dla mnie tylko osoby dwujęzyczne od dziecka lub osoby, które wyemigrowały we wczesnym dzieciństwie, mogą nie mieć akcentu. Większość osób (oczywiście poza pewnymi wyjątkami) posiada akcent (w większym lub mniejszym stopniu), który zdradza ich zagraniczne pochodzenie. 

Francuzi lubią komplementować. Doceniają, że cudzoziemcy dobrze mówią po francusku. Mówią im, że nie mają akcentu (czytaj mocnego akcentu, jakim mówi rosyjska mafia we francuskich komediach;)), etc. Jednak nie ma co się łudzić, że nasz słowiański akcent zniknie na zawsze, nawet po latach mieszkania we Francji. Nasz aparat mowy nie jest już taki giętki i pewnych dźwięków nie da się już wyćwiczyć. 

Kiedyś poznałam pewną Serbkę. Studiowała język francuski. Od kilku lat mieszkała we Francji. Mówiła tak świetnie po francusku, że na początku w ogóle nie domyśliłam się, że nie mam do czynienia z rdzenną Francuską. Natomiast Ch., który jest Francuzem, od razu się zorientował :)

Ale moim zdaniem nie ma nad czym ubolewać. Lekki akcent może stać się naszym atutem, naszym znakiem rozpoznawczym, punktem wyjścia do rozmowy, etc. Nie należy się go wstydzić. Oczywiście silny akcent utrudnia komunikację, więc należy nad nim pracować. 

Co nas zdradza :

- akcent

- melodia języka 

- spółgłoska "r"

- dźwięk "e" (mamy "e" zamknięte, otwarte, nieme)

- nosówki (w języku francuskim mamy dwa rodzaje "ą" i dwa rodzaje "ę"; np. cudzoziemcom ciężko jest wymówić poprawnie "blanc" i "blond", gdzie wbrew pozorom różnica w wymowie jest dość wyraźna) 

Według mnie najtrudniej ujarzmić nosówki. Pamiętam jak pracowałam we Francji jako fille au pair i robiłam dzieciom dyktanda składające się z luźno dobranych wyrazów. Za pierwszym razem okazało się, że dzieci usłyszały kilka całkiem innych słów;) Oczywiście w trakcie rozmowy takie nieporozumienia występują rzadko, bo nawet jeśli źle wymawiamy, to na właściwe tory naprowadzi naszego rozmówcę kontekst.

H nieme i przydechowe

Jak już Wam wiadomo, w języku francuskim nie wymawia się h. Ale tego, czego może nie wiecie to to, że istnieją dwa rodzaje h: 

- h nieme, czyli h muet przed którym występuje łączenie międzywyrazowe (liaison) oraz elizja (élision); dotyczy słów pochodzenia łacińskiego lub greckiego, czyli w praktyce większości słów zaczynających się od h, np. l'hôtel [lotel], les hôpitaux [lezopito]   

- h przydechowe, czyli h aspiré przed którym nie występuje ani łączenie międzywyrazowe, ani elizja; należy do mniejszości i dotyczy głównie słów pochodzenia germańskiego, angielskiego lub innego; np. le hamac [ly amak], le haricot [ly ariko] 

Wbrew pozorom umiejętność rozróżnienia h przydechowego od h niemego jest dość ważna, ponieważ zastosowanie łączenia międzywyrazowego lub elizji przed h przydechowym może zmienić znaczenie słowa, np :

Daglas czy duglas?

Od tylu lat uczę się francuskiego, ale jednego pojąć nie mogę - dlaczego Francuzi tak usilnie bronią się przed prawidłowym wymawianiem nazw i nazwisk pochodzenia obcego. Nie wiem, czy to zwykle lenistwo z ich strony, czy jakaś bliżej nieokreślona niemoc :) W każdym bądź razie czasami trzeba się nieźle nagłowić, żeby zrozumieć, o co im chodzi. Oto moje ulubione przykłady z życia wzięte :

Micheal Douglas, czyli  majkel duglas (tutaj dodatkowo wychodzi brak konsekwencji, imię wymawiane à la anglaise, nazwisko à la française)

Tom Hanks, czyli tom ąks  (Francuzi w ogóle nie wymawiają w takich przypadkach "h"; rozmawiając z nimi po angielsku, usłyszymy aj goł om [I go home] lub aj ev e big ałs [I have a big house]:)

R.E.M, czyli eryem 

Lech Wałęsa, czyli lesz waleza (jest to trzecie po Wyborowej  i Janie Pawle II skojarzenie Francuzów z Polską; przyznam się bez bicia, że na początku nie wiedziałam o kogo chodziło, kiedy próbowano rozmawiać ze mną o polityce:) 
Miami, czyli miami

Łamańce językowe

Jest ich znacznie więcej. Język francuski jest na tyle giętki, że można tworzyć je w nieskończoność :)  Oto lista moich faworytów : 

1.    Les chaussettes de l'archiduchesse sont-elles sèches?  Archisèches!

2.    Un chasseur sachant chasser doit savoir chasser sans son chien.

3.    Cinq chiens chassent six chats.

4.    Suis-je bien chez ce cher Serge?

5.    Si six scies scient six cyprès, six cent six scies scient six cent six     

       cyprès.

6.    Dans ta tente ta tante t'attend.

7.    Trois gros rats gris dans trois gros trous ronds rongent trois gros 

       croûtons ronds.

8.    Trois petites truites cuites, trois petites truites crues.

9.    Ces six saucissons-ci sont si secs qu'on ne sait si s'en sont.

10. Je dis que tu l'as dit à Didi ce que j'ai dit jeudi.

11. Si ma tata tâte ta tata, ta tata sera tâtée.

12. Son chat chante sa chanson.

13. Seize jacinthes sèchent dans seize sachets secs.

14. Poisson sans boisson, c'est poison!

15. Si ça se passe ainsi, c'est sans souci.

16. Sachez, mon cher Sasha, que Natasha n'attacha pas son chat!